De pen in de winter
Gepubliceerd in Spiegel magazine 3, februari 2007
Eind november zit ik weer bij de brug, op zoek naar wat leven onder het wateroppervlak. Rond een uurtje of tien heb ik hier mijn pennetje laten zakken en vandaag kon het wel eens wat worden. Er jaagt wat baars en bij aankomst schiet er een snoekje onder de kant weg. Deze stek vraag om precisie en concentratie, lig ik een halve meter naar links dan kan ik wachten totdat ik een ons weeg en met de omliggende obstakel is dagdromen fataal. Ik zoek ze onder de lage brug en dat heeft me in het verleden de nodige pennetjes gekost, maar vanochtend zit het mee en met een gevoelige swing weet ik mijn pennetje onder de brug te plaatsen.
De afgelopen dagen heb ik de brug van wat pellets voorzien om de vis bezig te houden. Mijn haakaas is simpel, een deegje van gemalen trouvit korrels waar ik een paar worsten van heb gedraaid. Na deze twee minuten gekookt te hebben worden ze in kleine stukjes gesneden en krijgen ze bijna dezelfde vorm als de pellets, een soepele hair op de haak zorgt voor een optimale aanbieding.
Na tien minuten krijg ik zowaar een korte aanbeet maar net voordat ik wil aanslaan komt het pennetje alweer boven. De eeuwige twijfel komt weer naar boven, heb ik de afgelopen dagen alleen maar de brasems gespekt. Ik verman mezelf en met de molen op m’n schoot vliegen er minuten voorbij en er gebeurt niets, het zal toch niet dat ik mijn enige kans voor vandaag heb verkloot.
Een echtpaar loopt op de brug, waarschijnlijk op pad voor de laatste sinterklaasinkopen en ik hoop dat ze me niet zien, maar helaas. Ze kijken naar me schudden hun hoofd en lachen een beetje. Ik zie er ook wel een beetje lachwekkend uit in die oude poolpak van me schoonpa, maar koud heb ik het in ieder geval niet.
Een kwartier later krijg ik wederom een korte tik en het pennetje begint traag te lopen, met een ferme tik zet ik de haak en de taaie glasstok springt in een curve, yes!! Een paar spannende minuten gaan voorbij waar ik toch even flink aan de bak moet, aangezien het zware beest aan de andere kant niet meewerkt. De vluchtpogingen richting de brugdragers weet ik te blokken en dat kost de vis veel kracht, eenmaal als ik de vis onder de brug vandaan heb kan de slip wat losser en land ik niet veel later een super strakke schub. Ik bekijk de aantekeningen in mijn logboek november 1998 en voor de statistieken 97 centimeter en 31,5 pond.
De bovenstaande episode staat in mijn geheugen gegrift en houd mij tijdens de koude uurtjes aan de waterkant gefocust. Alleen de voldoening al om een ijskoude klomp te mogen aanschouwen geeft me een warm gevoel, niet dat het altijd prijs is dat zeker niet. Het komt nu echt aan op doorzettingsvermogen, voor de een betekent dit langdurig op een bepaalde stek voorvoeren en voor de ander is het de vis zoeken plekjes aanleggen en deze beurtelings afvissen. De ene winter voer ik langdurig twee stekken aan en een volgend seizoen zijn het praktisch instant sessies, het is ook een beetje je gevoel laten spreken. Staar je niet blind op beschreven wetten en regels, zo zat ik twee winters terug met een vismaat te pennen aan een stadsgracht in een diepe hoek in de luwte en dacht daar wat actie te beleven. Een uur of wat verder zonder enige teken van leven dan toch maar verkast en het pennetje laten zakken op een stek met een gemene oostenwind op de kop. Het resultaat een pracht spiegel voor me maat en ik was voor even brasemkoning.
In de koude maanden zul je mij vooral op vertrouwde grond tegenkomen, en blijf ik wat langer op een bepaalde stek hangen. Het zijn stekken waar ik meestal wel een scharrelaar kan verwachten, althans dat hoop ik. Stekken waar je in de warmere maanden praktisch kansloos bent, maak je in deze periode nu een aardige kans. Een groot voordeel van deze koude periode (november tot en met maart) is dat het een stuk rustiger aan de waterkant is, geen pottenkijkers heerlijk. Zelfs de druk beviste watertjes in mijn omgeving liggen er verlaten bij, normaliter zul je mij hier niet zien maar in de wintermaanden wil ik er nog wel eens de kantjes afstruinen.
Met een licht penhengeltje in combinatie met een zachte nylon ben je de meeste karpers wel de baas. Maar ik schroom zeker niet een zware penstok te gebruiken met een 0,30mm nylon als er tegen obstakels gevist wordt, de vis kan nu wel wat makker zijn maar in deze periode telt een verspeelde vis voor twee. Naast een nylon hoofdlijn is een gevlochten hoofdlijn ook een optie, zelf heb ik me voor het penwerk altijd weten te redden met nylon. Als ik terug denk aan de vangsten met gevlochten lijn tijdens het steunenwerk gaat het er allemaal wat ruiger aan toe, en met die wetenschap vind ik het net iets te link deze te gebruiken tijdens het korte peuterwerk tussen de obstakels.
Een belangrijk onderdeel om deze koude periode door te komen is goeie set warme kleding en fatsoenlijk schoeisel. Ik heb me er in het verleden nog wel eens op verkeken, zodat ik halverwege de middag noodgedwongen moest stoppen vanwege bevroren vingers en ijskoude voeten. De laarzen waar ik een goede ervaring mee heb zijn die van het merk Aigle, Deze looplaars heeft een neopreen voering, en met een paar wollen sokken kom ik de dag wel door. Verder draag ik in deze periode altijd thermo ondergoed, een wollen/ fleece trui met hoge kraag. De buitenste laag stem ik af op het weertype van de visdag, hebben we te maken met regen of sneeuw dan pak ik een waterdichte vis broek/jas. Zijn de omstandigheden wat milder dan volstaat een parka (leger)jas perfect. Een wollen muts en handschoenen zonder vingers zijn eveneens onmisbaar. Zorg in ieder geval dat je kleding licht is en niet te strak zit aangezien je tijdens het pennen nog wel eens meerdere stekken op een dag afloopt. Een kleine visstoel met verstelbare poten is eveneens een uitkomst en zorgt voor een droog zitvlak. Deze zaken zorgen er in ieder geval voor dat ik wat prettiger aan de waterkant zit als ik op zoek ben naar die ene koude scharrelaar.
Winters zat ik bij de brug en ik had met regelmaat prijs, zo nu en dan dubbelde ik een vis en dacht de ultieme hotspot te hebben gevonden. Het waren seizoenen dat ik snakte naar de kou, om zo toch een mager seizoen een sprankelende draai te geven ik was op zoek naar ego-strelers. En prompt lagen ze er niet meer, wat ik ook deed ik kreeg ze niet meer te pakken. De trukendoos werd tevoorschijn gehaald, maar het mocht niet baten ik was ze kwijt. Terwijl deze stek in mijn optiek alle facetten had om de karpers de winter door te helpen zoals beschutting, diepte en rust. Toch blijf ik de brug geregeld van wat voer voorzien en ga op zoek naar een tweede nieuwe stek. Ik kom langs een stek die verscholen ligt tussen struiken en overhangende takken.
Hier zou je toch wat kunnen verwachten, iets wat me minder zint is de diepte er staat amper 50 cm water. Enigszins met wat gemengde gevoelens laat ik toch wat handjes voer zakken. En na twee voerbeurten moet het dan maar gebeuren, ik begin bij de brug en na een uurtje zonder een stootje gezien te hebben stap ik op de fiets om de tweede stek een kans te geven. Ik schuif de penstok in elkaar en kruip door het kreupelhout naar de ondiepe stek, ik plaats het pennetje op nog geen meter uit de kant en het wachten kan beginnen. Zag ik dat nou goed en was dat een tik op m’n pennetje of slaan mijn gedachten op hol, de dobber is weg en ik zet de haak. De vis is vrij mak, een vluchtpoging die ik makkelijk kan ombuigen in mijn voordeel en verder wat gedraai onder de hengeltop van die oude Richard Walker en ik schuif de vis boven het net. Een prachtige ijskoude schub ligt in het net en dat op nog geen 50cm water.
Een nieuwe winterstek was gevonden en meerdere vissen gaven zich gewonnen.
Het geeft in ieder geval aan dat je moet blijven zoeken om succesvol te zijn, en rekening dient te houden met het trekgedrag van de vissen ondanks de barre omstandigheden.
Al met al is het zeker de moeite waard om in deze koude maanden een hengeltje te laten zakken en misschien trek je wel een winterverassing in het net.
Of zit je liever thuis voor de kachel.